فلنج نیپو

فلنج لبه دار

فلنج گلودار بلند

فلنج گلودار

فلنج کور

فلنج کاهنده فزاینده

فلنج عینکی

فلنج ساکت ولد

فلنج زانویی

فلنج رزوه ای

فلنج راکتی کور و تخت

فلنج دست ساز سفارشی

فلنج دریپ رینگ

فلنج چرخشی

فلنج تخت

فلنج انکر

فلنج اسلیپون

فلنج اریفیس

فلنج چیست؟ انواع، کاربرد و جدول مشخصات فنی (Flange)

در صنعت تجهیزات لوله کشی، یکی از وسایلی که به وفور مورد استفاده قرار می ‌گیرد فلنج (Flange) است.

انواع فلنج ها یکی از تجهیزات و اتصالات مورد استفاده در صنایع مختلف هستند که به علت جداسازی راحت این اتصالات، محبوبیت بالایی در بازار دارند و یکی از پراستفاده ترین ها هستند. برای استفاده درست و مناسب از فلنج در تاسیسات و صنایع متفاوت لازم است تا با تعریف دقیق و انواع مختلف آن آشنا باشیم.

در ابتدا به معرفی فلنج پرداخته و در بخش های بعدی با ویژگی های اتصالات فلنجی، مزایا و معایب آن، شکل ظاهری انواع مختلف فلنج، تمامی استاندارهای ساخت و متریال، روش های تولید، محل های کاربرد آن ها و همچنین هرآنچه که باید درباره ی فلنج بدانید بیشتر آشنا می شویم.

 

فلنج چیست؟

فلنج ها اتصالاتی کاربردی برای اتصال لوله ها به یکدیگر یا اتصال لوله به تجهیزاتی مانند پمپ، ولو، لرزه گیر و غیره می باشند. فلنج ها از طریق جوشکاری یا به صورت پیچی به لوله یا تجهیزات متصل شده و به وسیله پیچ و مهره به فلنج مقابل بسته می شوند.

مهمترین ویژگی اتصالات توسط انواع فلنج، قابلیت جداسازی آن است. به زبان ساده این بدان معناست که در حالت معمولی در صورتی که دو عدد لوله را که به یکدیگر جوش داده شده اند، داشته باشیم و بخواهیم آن ها را جدا کنیم، باید برشکاری انجام شده و دوباره جوشکاری کنیم. این درحالی است که با استفاده از فلنج ها، از آن جایی که اتصال توسط پیچ و مهره صورت می گیرد، می توانیم با باز و بسته کردن پیچ و مهره ها جداسازی را به راحتی انجام دهیم.

استفاده از فلنج ها موجب سهولت در زمان تعویض یا تعمیر اجزای پایپینگ شده و اتصال امن و قابل اعتمادی را فراهم می کند.

 

شکل ظاهری فلنج

فلنج ها به صورت قطعه ای دیسکی شکل (در موارد خاص به شکل مربع،لوزی وبیضی) می باشند که در سطح آن چند سوراخ به منظور عبور پیچ جهت اتصال به فلنج مقابل، یک نافه یا حفره در مرکز آن (به استثنای فلنج کور) برای عبور سیال و در لبه آن مشخصات فلنج تعبیه شده است. البته این توضیحات در واقع شکل عمومی فلنج ها است و هر یک از انواع مختلف آن،  ویژگی های ظاهری مختص به خودشان را دارند که در ادامه به تفصیل شرح داده میشوند. از جمله این تفاوت ها نوع سطح و مشخصات حک شده در لبه آن ها است.

سطوح فلنج

سطح فلنج ها به طور کلی به چند دسته زیر طبقه بندی میشوند:

سطح تخت (FF): سطح تخت یا flat face دارای سطحی یکدست و صاف میباشد که فاقد هر گونه پستی بلندی است.

سطح برجسته (RF): سطح برجسته یا raised face در سطح خود دارای دندانه هایی هستند که خود به دو نوع هم مرکز (concentric) و غیر هم مرکز (spiral) تقسیم میشوند که در تصویر زیر میتوانید تفاوت آنها را به خوبی درک کنید.

مفصل رینگی (RTJ): مفصل رینگی یا ring type joint دارای حفره ای دورانی شکل مطابق با تصویر بر روی سطح خود است که محل قرار گیری گسکت رینگی است و خود به چهار مدل bx و rb و r oval و octal r تقسیم میشوند.

نری مادگی (M&F): سطح نری مادگی یا male & female مخصوص فلنج های جفتی هستند که یکی دارای سطحی برآمده و دیگری دارای سطحی فرو رفته است و به صورت نر و مادگی مانند یک پازل به هم متصل می شوند.

زبانه و شیار (T&G): سطح زیانه و شیار یا tongue & groove مخصوص فلنج های جفتی است که یک طرف فلنج دارای یک حلقه برجسته (زبان) است که روی صفحه فلنج ماشین کاری شده است در حالی که فلنج جفت دارای یک فرورفتگی (شیار) مربوطه است که در دماغه آن ماشین کاری شده است و مانند یک پازل به هم متصل می شوند.

برند های مطرح جهانی تولید کننده فلنج

برند های MELESI، FAD، CROWN و GALPERTI از معروف ترین برندهای خارجی سازنده فلنج هستند. مجموعه ممتاز پارسیان مفتخر است که برای جلب رضایت و سهولت مصرف کنندگان داخلی، طی سالیان گذشته با بهره مندی از ماشین آلات پیشرفته و نیروی کار متخصص و مجرب، همواره محصولاتی با کیفیت و مطابق با بروز ترین استاندارد های جهانی تولید و به بازار مصرف این محصول عرضه کرده است. (درباره ما)

حک فلنج

معمولا مشخصات فلنج ، شامل موارد زیر بر روی فلنج حک گردیده است :

  • نام تجاری تولید کننده
  • سایز اسمی لوله (قطر خارجی لوله که فلنج به آن جوش داده می شود.)
  • مقدار فشار قابل تحمل توسط فلنج ( به آن کلاس فلنج هم گفته می شود.)
  • شکل سطح فلنج
  • مشخصات ابعادی (سایز و استاندارد ساخت آن)
  • مواد تشکیل دهنده فلنج ( مطابق با استاندارد ASTM این عدد بیان کننده مشخصات مواد خام مورد استفاده برای تهیه فلنج است.)
  • شماره یا کد مربوط به عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی فلنج
  • کد تولید

 

نحوه اتصال فلنج ها به یکدیگر

فلنج ها يكي از اتصال دهنده هاي لوله ها ، شير آلات، ابزار دقیق و دیگر دستگاه ها به يك ديگر مي باشد. ساختار این اتصال به 3 قسمت تقسیم می شود. قسمت اول، فلنج است؛ قسمت دوم گسکت است که مانع نشتی بین لوله ها می شود و قسمت سوم پیچ و مهره است که وظیفه آن، اتصال قطعات بین دو لوله است.

فلنج ها همیشه به صورت جفت به کمک پیچ و مهره دو قطعه را به یکدیگر متصل می سازند و به آسانی باز و بسته می شوند. این قطعات برای فشارهای کم و زیاد مناسب هستند و در آن ها آب بندی بین دو فلنج توسط گسکت (آب بند) که در بین آن ها قرار داده می شود انجام می گیرد. همانطور که پیش از این هم گفتیم، فلنج ها به کمک پیچ و مهره به هم متصل می شود و در زمان تغییر لوله ها، نیازی به برشکاری و جوشکاری لوله ها نیست؛ بلکه به کمک پیچ و مهره ها، امکان اتصال و جداسازی لوله ها وجود دارد.

انواع فلنج

برای کاربردهای مختلف باید از انواع گوناگون فلنج استفاده کرد. مطابقت دادن نوع اتصال فلنجی با سیستم لوله کشی جهت استفاده بهینه، به اطمینان از عملکرد مطمئن، عمر طولانی و قیمت مناسب کمک می‌کند.

فلنج ها نیز در انواع مختلفی مانند کور، تخت، لبه دار، ساکت ولد، اسلیپون و… تولید می شود. در ادامه شما را با انواع فلنج آشنا می کنیم و کاربرد هر کدام را توضیح می دهیم.

فلنج کور:

فلنج کور یا بلایند فلنج (Blind Flange) که آن را را با حروف اختصاری BL نشان می دهند، یکی از پر کاربرد ترین اتصالات فلنجی به شمار می رود. این فلنج شبیه به یک دیسک تو پر است که هیچ مجرایی برای عبور سیال از درون خود ندارد و به همین سبب، همانند کپ (Cap) از آن برای سد راه سیال در انتهای مسیر حطوط لوله استفاده می شود. (کپ چیست)

علیرغم کارکرد مشابه فلنج کور با کپ در بستن خطوط، موارد مصرفشان متفاوت است به نحوی که از کپ برای انسداد دائمی و از فلنج کور برای انسداد موقت مسیر خطوط لوله استفاده می کنند.

از جمله کاربرد های فلنج کور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تست فشار خط لوله مایع و گاز
  • مسیر یابی مجدد خطوط نفت و گاز
  • قطع جریان لوله در هنگام تعمیرات
  • ایجاد شرایط بهره برداری از خطوط لوله موجود در فاز اولیه تاسیس تا پیش از گسترش ان و تکمیل فاز

فلنج تخت:

فلنج تخت یا همان plate flange به خاطر نصب آسان (که مستقیم به لوله ها جوش داده می شوند.) و کم هزینه بودن و آسانی ساخت آنها به طور گسترده ای استفاده می شوند و از منظر شکل و شمایل ظاهری تشابه بسیار زیادی با فلنج روکار یا اسلیپون (slip-on) دارد به گونه ای که تنها وجه تمایزشان، نبود نافه (hub) در فلنج تخت است و همین میزان تشابه بالا بین این دو فلنج منجر به شکل گیری یک تصور رایج در ارتباط با این فلنج ها شده است.

فلنج‌ های تخت به خاطر شکل ساده و ضخامت پایینی که دارند، اقتصادی و راحت تولید می‌شوند و نصب آن بر روی خطوط و سایر تجهیزات نیز بسیار راحت و ارزان انجام میشود. این مطلب شاید برای بسیاری از مهندسین تبدیل به وسوسه ای شود که در اکثر خطوط انتقال از این فلنج‌ ها استفاده کنند اما توصیه ما این است که حد الامکان از این فلنج در فشارها و دماهای پایین استفاده شود.

در ادامه به برخی از موارد مصرف این فلنج اشاره میکنیم:

  • ایجاد اتصال در شیرآلات و جاهایی که ممکن است نیاز به تعمیر داشته باشند.
  • اتصال لوله ها با تجهیزات دیگر مانند پمپ ها، کمپرسور ها و…
  • خطوط انتقال آب و سیالات کم فشار

فلنج اسلیپان (اسلیپون):

در توصیف شکل و شمایل ظاهری فلنج اسلیپان (Slip-On) میتوان اینگونه گفت که نمونه ای از فلنج تخت است که دارای یک قسمت برآمده یا گلوئی کوتاه در تاج پشتی (end) خود و فرمی مابین فلنج تخت و گلودار میباشد.

فلنج اسلیپون هم از داخل (در دهانه گلویی) و هم از خارج (در تاج پشتی) جوشکاری می شود و نیازمند 3 پارت جوشکاری از خارج و 1 الی 2 پارت جوشکاری از داخل میباشد. به همین دلیل قیمت نصب این نوع فلنج در مقایسه با دیگر فلنج ها من جمله فلنج گلودار کمی بالاتر می رود.

کاربرد و مصارف فلنج اسلیپون:

تقریبا در هر نمونه اتصالی می‌ توانید از فلنج‌ های اسلیپان استفاده کنید، اما اغلب اوقات این فلنج‌ ها در اتصالات خطوط مخابرات نفت و گاز استفاده می‌شود. علت استفاده آن هم قیمت پائین در آماده ‌سازی و نیز جوشکاری مطمئنی است که می‌ توان بر روی این فلنج‌ ها انجام داد. به خصوص اگر خط انتقال و مخابرات سیال بلند باشد و امکان نظارت دائمی بر روی سلامت خط وجود نباشد، این دسته از فلنج‌ ها یکی از بهترین کاندیداها هستند.

فلنج لبه دار یا لپ جوینت (Lap Joint):

مزیت و ویژگی مهم و خاص فلنج های لپ جوینت این است در تماس مستقیم با سیال نیستند.

این فلنج از دو تکه تشکیل میگردد که بخش خارجی آن با نام Lapped یا فلنج گردان و قسمت داخلی با نام End Stup یا کف رینگ نامیده میشود. لازم به ذکر است که به مجموع این دو تکه با هم، فلنج لپ جوینت یا فلنج لبه دار میگویند.

فلنج های Lap Joint نام های مختلفی دارند، ازجمله:

  • فلنج های پشتیبان
  • فلنج های حلقه
  • فلنج های توپی

طراحی این فلنج به گونه ای می باشد که قطر داخلی آن اندکی از قطر خارجی لوله هم سایز خود بزرگتر بوده و اتصال کف رینگ یا استاب اند (Stub End) از داخل آن عبور کرده و به لوله متصل می شود.

فلنج های Lap Joint مزایای خاصی نسبت به سایر فلنج ها دارند. این موارد به شرح زیر است:

فلنج های لپ جوینت این آزادی را دارند که در اطراف لوله بچرخند. این امر باعث می‌شود تا سوراخ‌ های پیچ و مهره فلنج مخالف هم قرار بگیرند.

عدم تماس با سیال داخل لوله منجر به دوام بیشتر این فلنج ها می ‌شود.

در سیستم‌ های لوله کشی که به ‌سرعت دچار خوردگی یا فرسایش می ‌شوند، فلنج لپ جوینت راه‌ کاری ایده آل ارائه می‌ دهد.

ظرفیت نگه ‌داشتن فشار آن‌ها نسبت به فلنج های لغزنده بیشتر است

این نوع فلنج ها قابلیت تراز چرخشی را فراهم می‌ کنند که این امر منجر به نصب مستحکم و درنتیجه دوام بالا می ‌شود.

فلنج ساکت ولد:

فلنج ساکتی که به آن فلنج ساکت ولد (Socket Weld Flange) نیز گفته می شود عضوی از خانواده تجهیزات و اتصالت ساکت ولد است که به روش جوشکاری به لوله متصل می شود و برای اتصال لوله هایی با سایز کوچک مورد استفاده قرار می گیرد.

فلنج ساکت ولد ابتدا برای سوپرهیترهای فولاد زنگ نزن استفاده شد. این فلنج برای جلوگیری از عیوب ترک ناشی از تنش های حرارتی در فرآیندهای گرمایش استفاده می شد. پس از سال ها با توسعه طراحی این فلنج، فلنج ساکت ولد به یک محصول استاندارد برای اتصالات پایپینگ تبدیل شد.

امروزه فلنج ساکت ولد در موارد زیر کاربرد دارد:

  • فلنج ساکت ولد برای کاربردهای با قطر کوچک ایده آل است.
  • از فلنج ساکت ولد برای کاربردهای فشار بالا استفاده می شود.
  • فلنج ساکت ولد دارای یک فرورفتگی داخلی در قطر داخلی هستند که امکان جریان یافتن آرام سیال را فراهم می کند.

فلنج گلودار:

فلنج گلودار که به آن Weld Neck نیز گفته شده و به اختصار با WN نمایش داده می شود پرکاربرد ترین و شناخته شده ترین فلنج مورد استفاده در صنایع نفت و گازی است چرا که از ایستائی بسیار بالایی برخوردار است. فلنج گلودار را بعضا با نام های دیگری مانند گردن دار و گلوجوشی نیز مورد خطاب قرار میدهند.

اين نوع فلنج دارای یک قسمت مخروطی (Tapered hub) مي باشد كه ضخامت و قطر خارجی آن از محل متصل به دیسک فلنج رفته رفته تا محل جوش لب به لب (butt weld) با لوله یا همان قسمت انهتایی گلو، كم مي شود به نحوی که در قسمت انتهایی خود، قطر و ضخامتی یکسان با قطر و ضخامت لوله یا بستر خود پیدا میکند.

تحمل فشار، دما و تنش های بالا این امکان را فراهم می سازد که از این فلنج در خطوط مختلف اعم از فشار بالا یا پایین استفاده شود همچنین در تهویه های مطبوع، دماهای زیر صفر و انتقال سیالات پرخطر یا قابل اشتعال مورد استفاده قرار گیرند.

فلنج گلوبلند:

فلنج گلو بلند همانند فلنج گلودار بلند در واقع یک فلنج تخت است که به یک گلوئی بلند (اغلب بین بیست تا چهل سانتیمتر) متصل شده است. فلنج گلوبلند از لحاظ ظاهری مانند فلنج گلودار است و از طریق جوش دادن یک گردن مخروطی شکل ساخته می شود. تفاوت این دو نوع فلنج اما در بخش گردنی شکل شان است؛ به طوری که بخش گردن شکل فلنج گردن بلند، بیشتر کشیده شده.

گردن بلند، لانگ، ساق دار و LWN (long weld neck) از دیگر نام های رایج این نوع فلنج در بازار میباشد.

همان طور که در ابتدا گفتیم، از فلنج های لانگ می توان در سیستم های صنعتی که فشار بالا و شرایط دمایی خاصی را تجربه می کنند، استفاده کرد. همین امر موجب شده است که از این مدل فلنج عمدتاً در صنایع پتروشیمی، نفت و گاز استفاده شود. اما فلنج لانگ را می توان در ساختمان های تجاری و حتی مسكونی، در موقعیت هایی که نوسان فشار و دما زیاد است (مثل منبع آب یا گاز) نیز مشاهده كرد.

فلنج نیپو:

فلنج نیپو یک نوع از انواع اتصال دهنده های فلنجی و ترکیبی از فلنج های گلو بلند و نیپولت است که برای گرفتن انشعابات شاخه ای عمود بر خطوط لوله با زاویه 90 درجه مورد استفاده قرار می گیرد.

فلنج رزوه ای:

فلنج های رزوه ای (threaded) یکی از معدود اتصالات فلنجی مورد استفاده در صنعت پایپینگ هستند که برای اتصال به بستر یا لوله، نیازی جوشکاری ندارد. توپیچ ، دنده ای ، گلو پیچ ، Screw Flange و NPT Flange از دیگر نام هایی هستند که فلنج های رزوه ای را با آن ها نیز میشناسند. شکل و شمایل ظاهری این نوع از فلنج ها مشابه فلنج های اسلیپون است با این تفاوت که در فلنج های رزوه ای، جداره درون گلویی فلنج شامل یک رزوه ی مادگی برای اتصال به رزوه ی نری بستر یا لوله می باشد و همانطور که گفته شد، خبری از جوشکاری نیست.

در صنایع انتقال آب، روغن، سیالات با وسیکوزیته بالا (مانند گریس، خمیرها و مواد مشابه) فلنج‌های روزه‌ای گزینه مناسب و کاربردی هستند. در سیستم ‌های تاسیساتی جدید که استفاده از مواد پیلمری برای ساخت لوله ‌ها رایج شده است هم در اندازه‌های کوچک و گاه بزرگ از این فلنج‌ها استفاده می‌شود.

فلنج دریپ رینگ:

دریپ رینگ یا قطره ای (drip ring)، بلید رینگ یا خونریزی (bleed ring)، فلاش رینگ یا تخلیه (flush ring)، ونت رینگ یا هواکش (vent ring) و درج آزمایشگاهی (test insert) همگی نام های یک فاصله دهنده (Spacer) با ظاهر و کارکردی یکسان هستند که تنها در کاربرد تفاوت های جزئی با یکدیگر دارند.

در ایران نام دریپ رینگ و در اروپا نام بلید رینگ برای خطاب قرار دادن این گروه از رینگ ها رواج دارد.

دریپ رینگ یک نوع فاصله دهنده است که مابین صفحات دو قطعه از اتصالات فلنجی (ولو ها، رابط ها، لوله ها و …) قرار میگیرد و بوسیله سوراخ یا سوراخ هایی که در طول شعاع خود دارد، امکان ارتباط بیرون با سیال و یا بالعکس را فراهم میکند. در سوراخ انشعابات شعاعی مذکور میتوان ابزار دقیق هایی مانند فشار سنج، ترموول و … را نصب کرد و یا میتوان آن را آزاد گذاشت تا اجازه تخلیه میعانات را بدهد.

فلنج اوریفیس:

فلنج اریفیس Orifice Flanges  در دسته ای از تنظیم گرهای فشار گاز و مایعات می باشند که با هدف اندازه گیری جریان حجمی داخل سیستم پایپینگ بکار گرفته می شوند.

این فلنج در واقع ترکیبی از دو فلنج و یک صفحه روزنه دار است. هر فلنج دارای یک شیر برای اندازه گیری افت فشار جریان از طریق صفحه روزنه دار است. صفحه روزنه دار یک دیسک صاف با سوراخ دایره ای و لبه تیز برای عبور جریان سیال است. با عبور سیال از این روزنه (Orifice)  و ایجاد اختلاف فشار در دو سمت صفحه می توان دبی را محاسبه کرد.

کاربرد های اوریفیس فلنج:

  • دبی سنج روزنه ای علاوه بر اندازه گیری جریان سیالات، به منظور کاهش فشار جریان و محدود کردن نرخ جریان عبوری نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
  • اوریفیس پلیت به منظور اندازه گیری دبی اغلب سیالات اعم از سیالات بخار و گازی قابل استفاده می باشد و درجه حرارت بالا روی آنها تاثیر گذار نیست.
  • این نوع دبی سنج ها برای سیالات متلاطم و تمیز مناسب هستند. اما در مورد سیالات خورنده و فرسایشی باید دقت لازم را در انتخاب آن مبذول داشت.
  • دقت اندازه گیری این روش وابسته به کیفیت و نحوه نصب، دقت محاسبات و شرایط خود صفحه،  با در صد خطای حدود 1±% نسبتا دقیق و برای تمامی سایز ها قابل استفاده می باشند.
    اما برای سایز های بزرگ به صرفه تر است، با این تفاوت که در پایپ های با قطر بیش از “24 اوریفیس به جای فلنج بر روی پایپ پیاده سازی می گردد.
    استفاده از این روش برای لوله هایی با سایز بالا نسبتا ارزان است.

فلنج انکر یا مهارکننده:

فلنج انکر(Anchor Flange) فلنجی است جهت مهار و کاهش تنش سیال در جهت امتداد خط لوله.

انکر فلنج دو فلنج گلودار متقارن یک تکه است. می توان فرض کرد که دو زوج فلنج با بی نهایت پیچ به هم متصل شده اند یا اینکه دو فلنج به جای Bolting به صورت یکپارچه تولید شده اند.

این فلنج در بتون مسلح مهار میشود و خود وظیفه مهار نیروی محوری خط را به عهده می گیرد.

به عبارتی دیگر می توان گفت این نوع فلنج شبیه دو فلنج گلودار (Neck Weld Flange) بهم چسبیده می باشد و از دو طرف به لوله جوش شده و برای مهار خط لوله از حرکت طولی ناشی از فشار داخلی و اختلاف درجه حرارت و … بکار می رود تا به سیستم و دستگاهها آسیبی نرسد.

علاوه بر ­کاربردهای بالا این نوع از فلنج ها جهت تغییر اندازه خط نیز بکار­ می روند.

فلنج عینکی:

به زبان ساده، فلنج عینکی ارزانترین وسیله قطع و وصل در سیستم انتقال سیالات می باشد.

فلنج عینکی یا همان (سپکتیکال فلنج) از دو دیسک مجزا ساخته شده اند که توسط یک پل فولادی که از نظر متریال شیمیایی مطابق دیسک های مرتبط میباشند به هم وصل شده اند و از نظر شکل ظاهری SPECTACLE BLIND FLANGE  مشابه عینک میباشند و دلیل نامگذاری فلنج عینکی بخاطر شباهت آن به عینک میباشد .

فلنج عینکی از دو دیسک که یکی از آنها توپر میباشد که مشابه فلنج کور (BLIND FLANGE) که جهت مسدود کردن سیال خطوط پایپینگ و دیگری بصورت یک دیسک تو خالی مشابه فلنج تخت میباشد که جهت باز نمودن مسیر عبور سیال مورد استفاده قرار میگیرد .

فلنج عینکی SPECTACLE BLIND FLANGE به منظور بازو و بسته کردن مسیر عبور سیال در خطوط پایپینگ مورد استفاده قرار میگیرند که حول محور پل قرارگرفته شده در وسط پل گردش مینماید و گاهی قسمت فلنج کور در مسیر قرار میگرد که موجب بسته شدن کامل مسیر عبور جریان میگردد و در خلاف آن قسمت سوراخ دار آن موجب باز شدن مسیر و عبور جریان سیال از فلنج عینکی میگردد.

فلنج راکتی:

فلنج راکتی در دو نوع فلنج راکتی معمولی، و فلنج راکتی کور تولید می شود که هر کدام بخشی از فرآیند باز و مسدود کردن جریان سیال در لوله را بر عهده دارد.

نحوه عملکرد این فلنج به این صورت است که برای بستن لوله ها، فلنج راکتی کور از میان دیگر فلنج ها وارد لوله شده و مانع از عبور سیال از لوله می شود و به صورت موقت لوله را می بندد. برای باز کردن لوله نیز، نوع راکتی کور برداشته شده و نوع معمولی به جای آن قرار داده می شود تا جریان دوباره شکل گرفته و از لوله عبور کند.

نکته قابل توجه در خصوص استفاده از فلنج راکتی کور این است که بسته شدن جریان و ایجاد مانع توسط این فلنج، موقتی بوده و دائم نمی باشد.

فلنج چرخشی:

فلنج چرخشی (Swivel Flange) که به آن نیز فلنج حلقه گردان هم گفته می شود، قابل مقایسه با مجموعه ای انواع فلنج از دسته بندی لبه دار و کف رینگ است، با این تفاوت که فلنج حلقه گردان برای فشار بالاتر و بیشتر در کاربردهای دریایی و زیر دریا استفاده می شود.

فلنج چرخشی، دو تکه است که از یک توپی جوشکاری آهنگری سنگین با یک حلقه آهنگری چرخان تشکیل شده است که به عنوان فلنج جفت کننده به فلنج گلو دار یا فلنج دیگر عمل می کند.

فلنج تبدیلی یا کاهنده و فزاینده:

فلنج تبدیلی به فلنج های گفته می شود که برای اتصال دو لبه با دهانه های متفاوت از نظر اندازه (قطرهای متفاوت) استفاده می شود.

فلنج های تبدیلی به دو دسته زیر تقسیم می شوند:

فلنج کاهنده (Reducing Flanges)

فلنج افزاینده (Expanding Flanges)

دسته اول که فلنج های کاهنده هستند، جهت اتصال بین یک لوله با قطر بزرگتر به یک لوله با قطر کمتر هستند و در واقع وظیفه برقراری اتصال به همراه کاهش قطر را به طور همزمان دارند.

دسته دوم که فلنج افزاینده هستند، جهت اتصال بین یک لوله با قطر کمتر به یک لوله با قطر بیشتر استفاده می شوند و در واقع وظیفه برقراری اتصال به همراه افزایش قطر را به طور همزمان دارند.

فلنج زانویی:

فلنج زانویی یا همان زانوی فلنج دار بیانگر دو فلنج می باشد که به وسیله یک زانویی با جوش لب به لب (Butt Weld) به هم دیگر اتصال داده شده اند.

زانو فلنج دار در دسته اتصالاتی قرار داده می شود که برای تغییر زاویه در مسیر اصلی لوله مورد استفاده قرار می گیرند. این نوع زانوها به دلیل دارا بودن فلنج در دو سر آن‌ها، آب بندی بسیار مناسبی دارند و با قرار دادن یک واشر در بین دو فلنج و سپس بستن فلنج ها با استفاده از پیچ و مهره، می توان اتصال محکمی داشت.

فلنج دست ساز، اسپشیال یا سفارشی:

منظور از فلنج دست ساز یا اسپشیال، فلنج های سفارشی هستند یعنی فلنج هایی که از نظر ابعاد یا شکل و یا هر دو فاکتور، خارج از استاندارد های معمول  مورد مصرف در بازار قرار بگیرند. این دسته از فلنج ها به دو گروه تقسیم میشوند.

گروه اول شامل فلنج هایی با شکل و کاربرد خاص هستند که میزان مصرف کم تری نسبت به باقی فلنج ها دارند و بر همین اساس، تولید و انبار آن ها توجیه اقتصادی ندارد و شما نمی توانید آنها را به شکل پیش ساخته و آماده تهیه کنید بلکه باید آنها را سفارش دهید. فلنج هایی مثل:

  • فلنج چرخشی
  • فلنج دریپ رینگ
  • فلنج انکر
  • فلنج نیپو

گروه دوم شامل فلنج های پر مصرف و رایج در بازار مانند فلنج های گلودار، اسلیپون، ساکت ولد و… می شوند که از نظر ابعادی خارج از استاندارد های جهانی آن محصول قرار دارند. گاها در بعضی پروژه ها بنا بر برخی دلایل و شرایط نیاز به فلنج هایی با ابعادی خاص بوجود می آید. این دسته از فلنج ها نیز به شکل پیش ساخته و آماده در بازار موجود نیستند و شما برای تهیه آنها مطابق با ابعاد مدنظرتان تنها یک راه دارید؛ آنها را سفارش دهید.

در خصوص هر دو گروه از فلنج های یاد شده، مجموعه ممتاز پارسیان مفتخر است که با بهره گیری از ماشین آلات پیشرفته و نیروی کار متخصص میتواند شما را در تهیه سریع و بی واسطه این دسته از محصولات یاری دهد. (تماس با ما)

پیچ های مورد استفاده در بستن فلنج ها

پیچ ممکن است از یک طرف رزوه شده باشد که به آن Bolt گفته می شود دراین صورت طرف دیگر آن دارای سر6 گوش و یا 4 گوش مخصوص آچار می باشد و به یک مهره Nut نیاز دارد و یا ممکن است سرتاسر رزوه شده باشد که به آن Stud Bolt گفته می شود و در این صورت به دو مهره نیاز دارد.

 

اندازه و نوع دنده پیچ

پیچ ها بر اساس قطر خارجی پیچ، بصورت میلیمتری و یا اینچی اندازه گیری می گردند. بعنوان مثال قطر خارجی پیچ 16M برابر 16 میلیمتر (قطر خارجی پیچ ¾ اینچ برابر ¾ اینچ) می باشد. پیچ و مهره ها مطابق سیستم متریک و یا اینچی رزوه می شوند و در هر دو حالت دنده بر روی پیچ بصورت موازی می باشد. یعنی قطر نوک دنده در طول پیچ یکسان است و مهره به راحتی در سرتاسر پیچ می پیچد. در سیستم متریک اندازه گام پیچ همراه با قطر خارجی پیچ مشخص می شود. مانند: 2*30M یعنی قطر خارجی پیچ 30 میلیمتر و گام آن 2 میلیمتر می باشد. در سیستم اینچی همراه با قطر خارجی پیچ تعداد دنده در اینچ نیز مشخص می شود. مانند: ¾*8 یعنی قطر خارجی پیچ ¾ اینچ بوده و تعداد دندانه ها در اینچ برابر 8 دندانه می باشد.

گسکت

گسکت یا همان واشر آب بندی قطعه ای است که در هنگام بست دو فلنج یه یکدیگر، مابین آنها قرار میگیرد و از نشت سیال درون لوله به بیرون از آن از محل اتصال دو فلنج جلوگیری میکند. گسکت ها بر اساس جنسشان به سه دسته فلزی، نیمه فلزی و غیر فلزی طبقه بندی میشوند.

استاندارد ساخت

فلنج ها بسته به جنس، نوع ساخت و فشاری که تحمل میکنند به استاندارد های زیر تقسیم می گردند:

استاندارد ASME

طبق این استاندارد فلنج های فولادی به کلاس های 150-300-400-600-900-1500-2500 تقسیم بندی می شوند. این اعداد نشان دهنده ماکزیمم فشار برحسب PSI بوده که فلنج ها در حداکثر دمای مجاز میتواند تحمل کنند. البته مقدار فشار قابل تحمل در دماهای مختلف فرقی ندارد.

شامل استاندارد های ASME B16.5-B16.48-B16.47 A-B16.47 B

عموم فلنج های این کلاس بر اساس استاندارد ابعادی ASME B16.5 در سایز های ½ تا 24 اینچ و کلاس های 150، 300، 400، 600، 900، 1500، 2500 تولید می شوند. سایز های 26 اینچ و بالاتر از آن نیز بر اساس استاندارد ASME B16.47 و در دو مدل A Series ASME B16.47 و ASME B16.47 B Series و در کلاس های 75، 150، 300، 400، 600، 900 ساخته می شوند.

استاندارد ISO

استاندارد DIN مختص به کشور آلمان است. انواع متنوعی از استاندارها برای اتصالات و فلنج‌ها در آن مطرح شده است. در این استاندارد هم از اندازه‌های متریک و هم واحدهای امپریالی (اینچی) استفاده شده است. این استاندارد اکنون با استاندارد ISO درحال جایگزین شدن است. در این استاندارد PN نشان دهنده فشارتحمل  فلنج های فولادی وآلیاژی است که فشار اسمی بر حسب BAR را نشان می دهد. به عنوان مثال PN30  یعنی فشار کارکرد فلنج 30 Bar است.

استاندارد API

API (American Petroleum Institute) این مجموعه استانداردها مختص به تاسیسات نفت و گاز است. در آن ترکیب‌های مختلفی از واحدهای اندازه‌گذاری را می‌توان مشاهده کرد از سال 2010 به این سو، اغلب استانداردهای API بر مبنای واحد متریک بیان می‌شوند. در استاندارد API رده های API 6BX، API 6A و API 6B وجود دارد. این نوع فلنج ها دارای تحمل فشار بیشتری نسبت به استاندارد ANSI بوده و به کلاس های 2000-3000-5000-10000-15000 تقسیم می گردد.

اين نوع فلنجها داراي تحمل فشار بيشتري نسبت به فلنجهاي گروه ANSI هستند.

استاندارد متریال

ASTM یک سازمان استادارد بین المللی است که در آن انواع مختلفی از استانداردها در مورد متریال مواد و نیز شیوه‌های ساخت و آزمون مطرح شده است. بخشی از استاندارهای ASTM مرتبط به صنعت تاسیسات واتصالات است. برخی از موارد این استاندارد شامل موارد زیر میباشند:

  • ASTM A105: فولاد کربن فورج شده
  • ASTM A182: فولاد ضد زنگ فورج شده
  • ASTM A350: فولاد آلیاژی فورج شده مناسب دماهای پایین و با چقرمگی بالا
  • ASTM A694: فولاد آلیاژی فورج شده دارای خواص مکانیکی ویژه

 

انواع روش های تولید:

فلنج فورج (FORGED FLANGES)

در این روش فلنج از مقاطع گرد فلز فورج شده به روش تراشکاری تولید می شود و یا ماده اولیه فلز در داخل قالب فورج قرار گرفته و عملیات فورج روی آن انجام می گیرد تا شکل کلی فلنج به دست آمده و سپس تراشکاری می گردد. عملیات فورج (آهنگری) به معنی کوبش قطعه فلزی در دمای بالا به منظور بهبود خواص مکانیکی آن می باشد. فلنج های فورج با استاندارد ASTM A105 برای متریال و خواص مکانیکی، مقاوم ترین نوع فلنج ها بوده و بهترین انتخاب برای استفاده های صنعتی و شرایط دما و فشار بالا می باشند.

فلنج ریختگی یا فلنج ریخته گری شده

این فلنج ها که با عنوان فلنج چدنی نیز شناخته می شوند، اغلب برای مصارف خطوط آب و فاضلاب، مصارف شهری و به طور کلی دما و فشار های پایین استفاده می شوند. برای ساخت این فلنچ ها ابتدا مذاب فلز مورد نظر در درون قالب فلنچ ریخته گری شده و در مرحله بعدی با عملیات تراشکاری شکل نهایی فلنج تولید می گردد. به دلیل امکان وجود مک، ترک داخلی، تخلخل و غیر همگن بودن ساختار های فلزی درونی در قطعه ریخته گری شده و عدم از بین رفتن کامل آن ها با روش هایی نظیر عملیات حرارتی، نمی توان از فلنج ریختگی برای مصارف صنعتی و دما و فشار بالا استفاده کرد و استفاده صنعتی از این فلنج ها ریسک انفجار و خطرات جانی به همراه دارد و از آنجا که بعد از تراشکاری نمیتوان تشخیص داد که فلنج ریختگی می باشد، آزمایش متالوگرافی برای استفاده های حساس توصیه می گردد.

فلنج تولید شده از ورق فلزی

در این روش فلنج مستقیما از طریق تراشکاری ورق فلزی تولید می شود که اکثر فلنج های PN موجود در بازار با این روش تولید می گردند. از آن جا که در فرآیند تولید ورق فلزی، نورد کاری روی آن انجام می پذیرد، در این فلنج ها احتمال وجود تخلخل و ترک نسبت به فلنج ریختگی کمتر می باشد و از این رو مقاومت بالاتری از فلنج ریخته گری دارند اما به نسبت فلنج فورج مقاومت کمتری دارند و مناسب مصارف دما و فشار کم تا متوسط می باشند. معمولا فلنج های راکتی و عینکی، فلنج کور و فلنج PN تخت یا همان فلنج اسلیپون به این روش ساخته می شوند که در فشار های PN10 و PN16 و با متریال ST37 عرضه می گردند. ساخت فلنچ گلودار از ورق صرفه اقتصادی نداشته و در صورت مواجهه باید به ریختگی بودن آن فلنج شک کرد.

تفاوت فلنج یک رو تراش با دو رو تراش چیست؟

تولید کننده های داخلی این محصول برای رقابت و پائین آوردن قیمت تمام شده، محصولات تولیدی خود را تنها از یک طرف تراش می دهند و طرف دوم همان طور که ورق تولید شده است باقی می ماند. هزینه تراشکاری طرف دوم از قیمت کل کم می شود که برای کاربری های که زیاد کیفیت و شکل ظاهری مهم نیست به صورت موقت استفاده می شود.

مزایا و معایب اتصالات فلنجی:

همانگونه که پیشتر نیز گفته شد، برای اتصال لوله‌ها به همدیگر و یا دیگر تجهیزات، دو روش وجود دارد. یکی از روش‌ها، جوش دادن دو قطعه به هم و روش دیگر استفاده از اتصالات فلنجی است. اگرچه استفاده از فلنج، روشی پر هزینه تر است، اما مزایای آن باعث می‌شود تا جایگزین بهتری برای روش جوشکاری باشد.

مزایای اتصالات فلنجی
  1. مونتاژ این نوع اتصال ساده تر از اتصال به وسیله جوش است. این به ویژه در فضاهای تنگ مزیت بزرگی به حساب می آید.
  2. اتصالات فلنج دار، نیاز به آداپتورهای لوله ندارد.
  3. ضربه، لرزش و فشار بیش از حد را در اتصالات بزرگ هیدرولیکی کاهش می‌دهد.
  4. نگهداری و تعمیر آن آسان است.
  5. قطعات در کاربردهای دقیق هیدرولیکی شل نمی‌شوند.
  6. امکان تغییر سایز و جنس لوله با استفاده از اتصالات فلنجی وجود دارد.
  7. هنگام کالیبراسیون و تمیز کردن لوله‌ها و تجهیزات، قطعات به راحتی از هم جدا می‌شوند.
معایب اتصالات فلنجی
  1. نسبت به سایر اتصالات جوشی و رزوه‌ای سنگین‌تر است.
  2. فضای بیشتری را نسبت به سایر اتصالات اشغال می‌ کند.
  3. از سایر انواع اتصال هزینه بیشتری دارد.
  4. آب بندی اتصالات فلنجی دشوارتر است و نیاز به هزینه عایق بندی دارد.

خرید فلنج

مهم ترین نکته درباره خرید انواع فلنج این است که شما ابتدا ویژگی های مورد نیاز برای پروژه خود را بشناسید و سپس بر اساس آن برای خرید هرنوع فلنج اقدام کنید. زیرا ممکن است حتی نوعی استاندارد و فلنج پیش آماده شده توسط کارخانه نیز برای پروژه شما به درستی جوابگو نباشد و نیاز باشد تا فلنج شما دارای نوع ساخت و یا متریال متفاوتی از انواع پیش ساخته شده باشد.

برای مجموعه ممتاز پارسیان این امکان وجود دارد که این فرآیند بر اساس درخواست مشتری صورت گرفته و فلنج بر اساس نیاز آن ها در برابر خوردگی و ساییدگی مقاوم شود.

شما در صورتی که بخواهید این محصول را از شرکت تولید و تجارت ممتاز پارسیان تهیه کنید، قادر خواهید بود تا بر اساس نوع نیاز پروژه خود، حتی مواد ساخت و نوع تولید فلنج درخواستی خود را تغییر دهید.

در خصوص خرید مستقیم و بدون واسطه این فلنج شما باید دقت داشته باشید تا محصول را از تولید کننده یا وارد کننده و یا نمایندگان آن ها به صورت مستقیم دریافت کنید تا از نظر اقتصادی متضرر نشوید. شما می توانید برای خرید انواع استاندارد فلنج به صورت مستقیم و بدون واسطه با قیمت واقعی با ما در ارتباط باشید.

مجموعه ممتاز پارسیان مفتخر است که برای جلب رضایت و سهولت مصرف کنندگان ، طی سالیان گذشته با بهره مندی از ماشین آلات پیشرفته و نیروی کار متخصص و مجرب، همواره محصولاتی با کیفیت و مطابق با بروز ترین استاندارد های جهانی تولید و به بازار مصرف این محصول، عرضه کند. (درباره ما)

قیمت فلنج

به دلیل نوسانات قیمتی پی در پی در مواد اولیه و تنوع زیاد در متریال و استاندارد های ساخت با توجه به نیاز کارفرمایان، درج قیمت قطعی محصولات بر روی سایت امکان پذیر نمی باشد.

شما می توانید برای اطلاع از قیمت های بروز انواع فلنج از طریق تماس با شماره 02156423212 با کارشناسان فروش ما در ارتباط باشید. (تماس با ما)

منوی دسته بندی خود را در مسیر: "سربرگ ساز > چیدما موبایل > عنصر منوی موبایل > نمایش و مخفی کردن > انتخاب منو " تنظیم کنید